Cukrzyca typu 2 – zalecenia dietetyczne
Podstawowe zasady żywienia w cukrzycy
- Jedz regularnie – 3–5 posiłków dziennie o stałych porach
- Nie pomijaj posiłków – szczególnie śniadania
- Ograniczaj węglowodany proste (cukier, słodycze, białe pieczywo)
- Wybieraj produkty o niskim indeksie glikemicznym (IG)
- Każdy posiłek powinien zawierać warzywa i źródło białka
- Ogranicz tłuszcze nasycone i tłuszcze trans
Indeks glikemiczny (IG) – co to znaczy?
Indeks glikemiczny informuje o tym, jak szybko dany produkt podnosi poziom glukozy we krwi. Produkty o niskim IG (poniżej 55) powodują powolny i stabilny wzrost glukozy, co jest korzystne w cukrzycy.
Niski IG – produkty zalecane
- Warzywa (poza ziemniakami)
- Rośliny strączkowe (fasola, soczewica)
- Pełnoziarniste pieczywo i makarony
- Kasza gryczana, pęczak
- Owoce jagodowe
- Orzechy i nasiona
- Nabiał naturalny (jogurt, twaróg)
Wysoki IG – produkty do ograniczenia
- Cukier, miód, dżemy
- Białe pieczywo, bułki
- Biały ryż i biały makaron
- Ziemniaki (szczególnie puree)
- Słodzone napoje i soki
- Słodycze i wyroby cukiernicze
- Płatki kukurydziane, ryż preparowany
Węglowodany – ile i jakich?
Węglowodany są głównym źródłem energii, ale w cukrzycy należy kontrolować ich ilość i rodzaj. Zaleca się, aby węglowodany złożone (z niskim IG) stanowiły podstawę diety, a produkty z wysokim IG były ściśle ograniczane.
Ważnym elementem jest błonnik pokarmowy – spowalnia wchłanianie glukozy i stabilizuje jej poziom we krwi. Znajdziesz go w warzywach, owocach, roślinach strączkowych i pełnoziarnistych produktach zbożowych.
Białko i tłuszcze
Chude źródła białka (drób, ryby, nasiona strączkowe, twaróg) powinny być obecne przy każdym posiłku – spowalniają wchłanianie węglowodanów. Tłuszcze nasycone (masło, śmietana, tłuste mięso) podnoszą insulinooporność – zastąp je oliwą z oliwek i olejem rzepakowym.
Masa ciała – kluczowy element leczenia
U osób z nadwagą lub otyłością redukcja masy ciała o 5–10% może znacząco poprawić kontrolę glikemii i w niektórych przypadkach prowadzić do remisji cukrzycy. Połączenie diety z regularną aktywnością fizyczną (co najmniej 150 minut tygodniowo) jest najskuteczniejszą metodą leczenia.
Alkohol w cukrzycy
Alkohol może powodować hipoglikemię (szczególnie u osób przyjmujących insulinę lub pochodne sulfonylomocznika). Jeśli spożywasz alkohol, rób to zawsze z posiłkiem i poinformuj o tym swojego lekarza.